Yasaklar ve kurallar anlatıldı

Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Başkanı Bertan Özerdağ, seçimde kullanılan bilgi işlem sisteminin tamamen mahkeme bünyesindeki mühendis ve görevliler tarafından geliştirildiğini belirterek, yazılım programının dıştan müdahaleye kapalı olduğunu vurguladı.

Sandıkların ilk açıldığı andan itibaren verilerin farklı ekipler tarafından teyit edilerek, sisteme işlendiğini kaydeden Özerdağ, bilgi işlem sisteminin verilerde tutarsızlık durumunda hata verdiğini belirtti. Özerdağ, sistemin, oyların değiştirilebileceği iddiasına mahal vermeyecek şekilde çalıştığını kaydetti.

Seçim sonuçlarının yasal olarak 19.00 itibarıyla duyurulmaya başlanacağını hatırlatan Özerdağ, YSK’nın takipte olacağını ve yasaklara uymayanlara gereken işlemi yapacağını belirterek, tüm vatandaşlara kurallara uyulması çağrısında bulundu.

YSK Başkanı Özerdağ, bilgi işlem ve oy giriş sistemi hakkında gazetecilere ve adayların temsilcilerine yönelik bilgilendirme toplantısı düzenledi. Toplantıda, YSK üyeleri de hazır bulundu.

Özerdağ, söz konusu toplantının amacının basında çıkan iddiaların ardından, seçim günü oyların sayılması, bilgi işlem sisteminde işlenmesi ve sonuçların açıklanması konusunda yapılan faaliyetleri kapsamlı olarak sunmak olduğunu kaydetti.

-“2018 itibarıyla hiçbir üniversiteden destek alınmıyor”

YSK tarafından kullanılan bilgi işlem sisteminin tamamen mahkemelerin bünyesinde çalışan mühendis ve diğer görevliler tarafından oluşturulduğuna ve geliştirildiğine dikkat çeken Özerdağ, “Sürecin hiçbir safhasında mahkemeler dışında bir kişi veya kurumun dahil olma durumu söz konusu değildir. Yazılım programı dıştan müdahaleye kapalıdır” dedi.

Özerdağ, geçmişte YSK’nın Yakındoğu Üniversitesi ile yaptığı protokoller kapsamında bazı konularda YDÜ mühendislerinden destek alındığını ancak 2018 yılı itibarıyla hiçbir üniversitenin veya çalışanının bu sürece dahil olmadığını belirtti.

Pazar günü oy verme işleminin saat 08.00’de başlayıp, 18.00’de tamamlanacağını hatırlatan Özerdağ, oy verme işlemi tamamlandıktan sonra her sandık alanında, sandık kurullarının öncelikle kullanılmayan oy pusulalarını sayıp, paketleyerek, torbanın içerisine koyduğunu söyledi.

Ardından masa boşatılarak, oyların atıldığı sandığın mührünün açıldığını aktaran Özerdağ, temsilci ve gözlemcilerin önünde oyların masaya boşaltılarak, tasnif işleminin yapıldığını ifade etti.

-“YSK 36 formu vatandaşın göreceği şekilde asılır”

Özerdağ, “Her pusula sandık üyeleri, temsilciler ve vatandaşların göreceği şekilde açılır. Bir oyun geçersiz olduğuna inanıldığı takdirde itiraz yapılır. Sandık Kurulu Başkan ve üyeleri itirazları dikkate alıp, tutanak tutar” dedi.

Sandık Kurulu tarafından oyların sayılmasından sonra ilk önce “YSK 33” isimli cetvel doldurularak, her adayın aldığı oyların yazılmasının ardından “YSK 32” formunun doldurulduğunu anlatan Özerdağ, kayıtlı seçmen, oy kullanan, geçerli-geçersiz oylar ve adayların aldığı oyların yer aldığı söz konusu formun resmi olmayan sonuçların bildirilmesi için kullanıldığını kaydetti.

Özerdağ, YSK 32’nin doldurulması ardından verilerin telefon ve WhatsApp uygulaması üzerinden YSK bilgi işlem ekibine bildirildiğini ve sisteme işlendiğini belirtti.

Daha sonra Sandık Kurulu tarafından detaylı verilerin yer aldığı, sonuçları tutanak şeklinde açıklayan YSK 36 formunun doldurulduğunu dile getiren Özerdağ, YSK 36 formunun sandık kurulunda görev yapan başkan, üye ve gözlemciler tarafından imzalandığını kaydetti. Özerdağ, formun vatandaşların görebileceği şekilde asıldığını da aktardı.

Özerdağ, Sandık Kurulunun, İlçe Seçim Kurulu’na giderek, burada yer alan bilgi işlem istasyonundaki görevliler aracılığıyla YSK 36 formundaki veri girişlerinin yapılmasını sağladığını da kaydetti. Özerdağ, “Bu bilgiler işlendikten sonra sandık alanında yer alan onay ekibi YSK 36 A’nın doğruluğunu teyit eder. Bu, birkaç kez teyit ve kontrol yapılan bir sistemdir” dedi.

-“Dışarıdan müdahaleyle oyun başka bir adaya kaydırılması imkansızdır”

Sistemin internete kapalı, dışa açık çalışmadığını ve oyların değiştirilebileceği iddiasına mahal vermeyecek şekilde çalıştığını vurgulayan Özerdağ, verilerin teyidinin de kolay olduğuna dikkat çekti.

Oy pusulalarına yapılan itiraz durumunda sonuçlarda bazı küçük oynamaların olabileceğini dile getiren Özerdağ, “Dışarıdan müdahaleyle oyun başka bir adaya kaydırılması imkansızdır. Bunun teyidi çok kolaydır. Kimsenin kafasında soru işareti olmasın. Bu sistem yıllardır uygulanıyor. Bugüne kadar bir sorun olmadı, bundan sonra da olmayacak. Sistemin güvenliğini kontrol altında tutuyoruz” vurgusu yaptı.

-Basına uyarı

Özerdağ, basın mensuplarının sorularını yanıtlayarak, seçim yasakları hakkında uyarılarda da bulundu.

Sosyal medya gibi propaganda araçlarının yarattığı risklere dikkat çeken Özerdağ, seçim sonuçlarının açıklanma saatinin yasa gereği 19.00 olduğunun altını çizdi, geçmişte bunun uygulanmasında yaşanan sorunlar olduğunu anımsattı.

“Seçim yasaklarını delen basın organlarının avantajlı durumda olduğu” yönünde endişelere yönelik Özerdağ, kendilerinin takipte olacağını ve yasaklara uymayanlara gereken işlemin yapılacağını kaydetti.

“İlçeler bazında seçmen sayısı” hakkında soru üzerine ise Özerdağ, güncel verileri şu şekilde paylaştı:

“Lefkoşa: 70 bin 472, Gazimağusa: 54 bin 15, Girne: 49 bin 665, Güzelyurt: 15 bin 334, İskele: 21 bin 659, Lefke: 7 bin 168, Toplam: 218 bin 313.”

-Özduru, sonuçların sisteme giriş sürecini anlattı

Yüksek Mahkeme’de görev yapan Bilgisayar Uzman Yardımcısı Levent Özduru da, seçim sonuçlarının sisteme girişi hakkında bilgi verdi. İki farklı süreç olduğunu anlatan Özduru, bunların; resmi olmayan sonuçların ve resmi sonuçların programa aktarılması olduğunu söyledi.

İlk olarak YSK 32 olarak isimlendirilen resmi olmayan sonuçların programa aktarılması süreci hakkında bilgi veren Özduru, sandık kurullarının sayım, döküm işlemlerini bitirdikten sonra YSK 32 formunu doldurup, daha önceden belirlenen çağrı merkezi numarası aradığını kaydetti.

Bilgilerin sandık kurulunda görevli kişiler tarafından aktarıldığını ifade eden Özduru, yaklaşık 30 kamu görevlisinin, en doğru ve en hızlı şekilde sonuçları programa aktarmakla görevli olduğunu dile getirdi.

YSK 32’ler için ayrı bir onay ekibi olduğunu da kaydeden Özduru, sandık kurulunun WhatsApp’tan gönderdiği görüntünün, YSK 32 onay ekibine ulaştığını ve sistemdeki bilgilerle, YSK 32 formunun eşleşip, eşlemediğinin teyit edilip, onaylandığını belirtti. Sandık bazında tüm sonuçların toplu olarak verilebileceği raporların da olduğunu ifade eden Özduru, YSK 32 sürecinin bu aşamalardan geçtiğini söyledi.

YSK 36 olarak isimlendirilen resmi olan sonuçların girişinin ise; sandık kurullarının bulunduğu ilçeye ulaşmasıyla başladığını dile getiren Özduru, öncelikle sandık kurulunun, veri girişleri için sıra numarası aldığını ve sırasının gelip, gelmediğini büyük ekranlardan izlediğini kaydetti.

Veri giriş istasyonları, ilgili sıra numarasını çağırdığı zaman bunun ekrana yansıyacağını belirten Özduru, sandık kurulunun, veri giriş istasyonuna ulaştıktan sonra YSK 36 formunu kamu görevlilerinden oluşan veri girişini yapan kişilere teslim ettiğini ifade etti.

Hatalı formların sisteme girişinin mümkün olmadığının altını çizen Özduru, onay ekibinin de YSK 36 formuyla, sistemdeki formların karşılaştırmasını yaptığını ve onayladığını söyledi. Levent Özduru, söz konusu yazılımın tamamen kendilerine ait olduğunu da kaydetti.

Haber: Cemre Peral Yanıker-Afet İlban    Fotoğraf: Erol Uysal