• BIST 2.430,53
  • Altın 964.455
  • Dolar 16.4031
  • Euro 17.5495
  • Lefkoşa 25 °C
  • Girne 23 °C
  • Mağusa 27 °C
  • İskele 27 °C
  • Güzelyurt 25 °C
  • Lefke 25 °C

Ramazan’ın huzurlu sesi: Ney

Üflemeli çalgılar arasında en zor öğrenilen müzik aleti neyi hem ustalıkla üflüyor hem de üretiyor. Eskişehir Mevlevihanesi’nin neyzeni Yavuz Kenarda ile bu çok özel enstrümanı ve sanatını konuştuk.
Ramazan’ın huzurlu sesi: Ney

Ney, Türk musikisi ve tekke musikisinin vazgeçilmez sazı… Geçmişinin M.Ö. 5000 yıllarına dayandığı tahmin ediliyor. Eldeki en eski bulgu, M.Ö. 3000-2800 yıllarından kalan ve bugün Amerika’da Philadelphia Üniversitesi Müzesi’nde sergilenen bir kamış.

Çalgının o dönemlerde de dinsel törenlerde kullanıldığı sanılıyor.

Babasının izinden

Tasavvuf musikisinde önemli bir yere sahip olan neyin başarılı temsilcilerinden Yavuz Kenarda, ney üflemeyi ‘arayış’ olarak tarif ediyor.

“Neyin tınısında insanın aradığı şey aslında kendisi. Bundan dolayı ney üflemek bir yolculuk olduğu için çok merak ve keyif uyandırıyor.”

Kenarda aynı zamanda bir ney ustası. Ney için babasının izinden giden Kenarda, ilk atölyesini 2010 yılında Eskişehir’de açmış. Ney yapımını insanlara bir dost kazandırmak olarak görüyor. Bunu da huzur vesilesi olarak kabul ediyor.

Her insan neyden ses çıkartabilir

Peki, ney nasıl yapılıyor?

“Ney yapımında en önemli etken kamışın doğru yerde ve doğru zamanda kesilmesi. Türkiye’de bu iş için en uygun yerlerden birisi Hatay’ın Samandağ ilçesi. Oraya giderek kendim kesiyorum. Kamış kesildikten sonra gölgede üç yıl kurutulur. Ele alındıktan sonra yaprak ve budak temizliği yapılır, ısıtılarak düzeltilir. İçi uzun törpülerle açılır. Doğru akort için usta perdelerini açar, son olarak baş pare yerleştirilir. Daha sonra ney yağlanır ve tekrar akordu kontrol edildikten sonra üfleyecek kişiyle buluşturulur.”

Ney’den ses çıkarmanın bile başlı başına güç bir iş olduğu anlatılır. Yavuz Kenarda buna katılmıyor.

“Neyden ses çıkarmadaki zorluk bana göre hurafe. Kişinin dudağında bir sıkıntı yoksa ve ney ses çıkartmaya müsait bir neyse, herkes 3-5 dakika içerisinde ses çıkartabilir.”

Ney sesi ruhani olarak etkiliyor

Herkes ses çıkartabilse de o seslerin anlamlı olması da gerekiyor. Yavuz Kenarda’ya göre neyden dökülen ve insanları derinden etkileyen sesin gerisinde bir sır var.

“Özellikle Ramazan Ayı’nda pide veya hurma gibi simgesel bir şey ney. Ney tınısı, ülke, din, dil, ırk fark etmeksizin ilk defa dinleyen kişileri ruhani olarak etkiliyor. Çünkü ney üfleyen kişinin vermiş olduğu nefeste Allah’ın “Hu” ismi zikredilir. Mevlana hazretleri aslında ‘dinle bu neyden’ derken insan-ı kâmil olarak Peygamber efendimizi işaret ediyor. Bu da neyin aslında ne kadar anlamlı bir enstrüman olduğunu anlatıyor.”

Yavuz Kenarda, hem yaparken hem de üflerken kuvvetli bir ruhla sarıldığı neyi elinden düşürmüyor. Ney onun bir parçası ve yaşamının her anında ‘dost’ olarak yanında bulunuyor. Dostunun dilinden dökülen etkileyici nefesi duymak isteyenlerin yollarını Eskişehir Mevlevihanesi’ne düşürmesi gerekiyor.

Kurgu: Cihan Karaahmetoğlu  

Ramazan’ın huzurlu sesi: Ney

Ramazan’ın huzurlu sesi: Ney

Ramazan’ın huzurlu sesi: Ney

Ramazan’ın huzurlu sesi: Ney

TRT

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
SPOR
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Ada Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.