25 Mart 2026
  • Lefkoşa7°C
  • Girne11°C
  • Mağusa7°C
  • İskele7°C
  • Güzelyurt7°C
  • Lefke9°C

DENİZLERDE ARTAN TEHDİT: İSTİLACI TÜRLER

Küresel iklim değişikliğinin denizlerdeki etkisini, denizde yaşayan canlılardan anlamak mümkün. Türkiye de son yıllarda hem ekolojik dengeye hem de ekonomiye zarar veren istilacı yabancı türlerle karşı karşıya.

Denizlerde artan tehdit: İstilacı türler

25 Ağustos 2022 Perşembe 11:43

Sadece balık türlerine zarar vermekle kalmayıp, balıkçılık kaynaklarına da zarar veren istilacı türler, ekolojinin dengesini bozarak yerel türlerin zaman içerisinde kaybolmasına veya yayılış alanlarında önemli düşüşlere sebep olabiliyor. Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü de yürüttüğü çalışmalarla bu tehdidi en aza indirmeyi hedefliyor.

Her yabancı tür istilacı değil

Doğası gereği bulunduğu bölgedeki ekosistemi değiştiren, habitatlara, dolayısıyla biyoçeşitliliğe zarar veren, insan sağlığının yanı sıra ekonomik kayıplara sebep olan yabancı türlere ‘denizel istilacı yabancı türler’ deniyor.

Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünün verilerine göre Türkiye’nin sularında 540 yabancı, 105 de istilacı yabancı tür bulunuyor.

Türkiye’deki iç su ve denizlerde bulunan en önemli sucul istilacı türler arasında Balon Balığı (Lagocephalus sceleratus), Beyaz Sokar Balığı (Siganus luridus), Esmer Sokar Balığı (Siganus rivulatus), Göçmen Denizanası (Rhopilema nomadica), Aslan Balığı (Pterois miles) Deniz Kestanesi (Diadema setosum) geliyor.

Bu türlerin yanı sıra Sivrisinek balığı (Gambusia holbrooki), Zebra midyesi (Dreissena polymorpha), Gümüşi havuz balığı/israil sazanı (Carassius gibelio), Güneş levreği (Lepomis gibbosus), Çakıl balığı (Pseudorasbora parva), Gümüş balığı (Atherina boyeri) türleri de yayılım gösteren diğer istilacı türler.

Stoklar baskı altına alınmaya çalışılıyor

Sucul biyolojik çeşitliliği tehdit eden istilacı yabancı türlere karşı yürütülen çalışmalarda ilk hedef, giriş yolları kontrol ederek yeni giriş oranlarının azaltılması. Bunun için gerekli bilimsel çalışmalar, mevzuat düzenlemeleri ve farkındalık çalışmaları Balıkçılık ve Su ürünleri Genel Müdürlüğünce aralıksız yürütülüyor. Bu sayede istilacı tür stoklarının baskı altına alınması ve olumsuz etkilerin en aza indirilmesi amaçlanıyor.

Özellikle Balon balığı ve diğer istilacı türlerin ekosistemine girişinden itibaren yürütülen projelerle yayılımı, popülasyon parametreleri ve etkileri bilimsel olarak takip ediliyor.

Stokların azaltılması için yapılan çalışmalardan biri de, istilacı yabancı türlerin üzerinde av baskısı oluşturmak. Bu sayede istilacı yabancı türlerin stoka katılım oranın düşürülmesi hedefleniyor. Çalışmaların en yakın örneği ise 2020 yılında başlatılan ve 2023 yılına kadar devam edecek olan, balon balığı avcılığının desteklenme uygulaması.

5 milyondan fazla balon balığının katılımı engellendi

En çok rastlanan ve en geniş yayılıma sahip olduğu tahmin edilen yabancı istilacı türlerin başında Balon balığı geliyor. Aslan balığı, göçmen denizanasında olduğu gibi balon balıklarının da popülsayonu av baskısı oluşturarak engelleniyor. Bu çalışmaların en önemli paydaşı ise geçimini denizden sağlayan balıkçılar. Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünün 2020 yılında başlattığı çalışmayla, Balon balıkları üzerinde av baskısı oluşturularak ekosistemdeki yoğunluklarının azaltılması ve stoka katılımlarının düşürülmesi amaçlanıyor. Bunun için avlanan balık başına balıkçılara ücret ödeniyor.

2020 ve 2021 yıllarında toplam 198 adet balıkçı tarafından avlanılan 56 bin 78 adet balon balığı balıkçılara yapılan destekleme ödemesi karşılığında alınarak ekosistemden uzaklaştırılırdı. Bu sayede 5 milyondan fazla yeni balon balığının stoka katılmasının engellendiği tahmin ediliyor.  

Denizlerde artan tehdit: İstilacı türler

Denizlerde artan tehdit: İstilacı türler

Denizlerde artan tehdit: İstilacı türler

Denizlerde artan tehdit: İstilacı türler

TRT

Yorumlar
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
SON DAKİKA

K.K.T.C Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı Devlet Opera ve Bale Koordinasyon Merkezi25 Mart 2026 Çarşamba 00:08GÜNCEL

  • Cenapoğlu: “TAM PARTİ, Lefke’den Dipkarpaz’a kadar sokakları inletecek”Cenapoğlu: “TAM PARTİ, Lefke’den Dipkarpaz’a kadar sokakları inletecek”

    Toplumsal Adalet ve Mücadele Partisi (TAM PARTİ) Kurucu Üyesi ve Siyaset Bilimci Hakan Cenapoğlu, “TAM PARTİ, Lefke’den Dipkarpaz’a kadar sokakları inletecek.” dedi.

    Partiden yapılan açıklamaya göre Cenapoğlu, Ada Tv’de Cüneyt Oruç’un sorularını25 Mart 2026 Çarşamba 00:08GÜNCEL

  • İsrail gazetesi yazdı! ‘Gazze’deki Türk tuzağı, Tel Aviv için felaket’İsrail gazetesi yazdı! ‘Gazze’deki Türk tuzağı, Tel Aviv için felaket’

    İsrail gazetesi, varılan ateşkes sonrası Gazze’de enkazı kaldırma çalışması yapan buldozerlerde Türk bayraklarının yer almasına işaret ederek bunun Tel Aviv için ‘tam anlamıyla felaket niteliğinde bir stratejik başarısızlık’ olduğunu yazdı.25 Mart 2026 Çarşamba 00:08GÜNCEL


  • 24 Mart 2026 Salı 19:33GÜNCEL
  • İsrail’in serbest bıraktığı Filistinli esirlerin bir kısmı Gazze’ye ulaştıİsrail’in serbest bıraktığı Filistinli esirlerin bir kısmı Gazze’ye ulaştı

    İsrail’in esir takası anlaşmasının ilk aşaması kapsamında serbest bıraktığı Filistinli esirlerin bir kısmı Gazze Şeridi’ne ulaştı.

    Serbest bırakılan Filistinli esirler sağlık kontrolünden geçirilmek üzere Gazze Şeridi’nin güneyindeki Nasır Hastan23 Ekim 2025 Perşembe 14:48DÜNYA

  • Tufan Erhürman, Nergisli’de: Cumhurbaşkanlığı, özgürlüklerin bekçisi olacak!Tufan Erhürman, Nergisli’de: Cumhurbaşkanlığı, özgürlüklerin bekçisi olacak!

    Cumhurbaşkanı adayı Tufan Erhürman, Nergisli’de yaptığı konuşmada Cumhurbaşkanlığı vizyonunu anlatarak, “Çözüm iradesini yeniden dünyanın gündemine taşıyacağız, herkesin mülkiyette kendini güvende hissetmesi için çalışacağız” dedi.23 Mart 2026 Pazartesi 23:45GÜNCEL

  • Güzelyurt Hayvanları Koruma Derneği Başkanı Sarro: Hayvanlar seçim malzemesi yapılmamalıGüzelyurt Hayvanları Koruma Derneği Başkanı Sarro: Hayvanlar seçim malzemesi yapılmamalı

    Rana Sarro, kısırlaştırmaya önem verilmeyen makamların hayvanları seçim malzemesi yapmaya çalıştığını savunarak, Cumhurbaşkanı eşi Sibel Tatar’ın kısırlaştırma faaliyetlerine ilişkin ziyaretini eleştirdi ve sokak hayvanlarının korunmasının önemine dik22 Ekim 2025 Çarşamba 14:13GÜNCEL

  • Erkut Şahali: Tatar’ın görüşleri ilgi görmeyince, sanatçıların arkasına sığındılar!Erkut Şahali: Tatar’ın görüşleri ilgi görmeyince, sanatçıların arkasına sığındılar!

    CTP Genel Sekreteri Erkut Şahali, Meclis’ten geçen “İki devletli çözüm” kararının seçim hilesi olduğunu belirterek, bu durumun Ersin Tatar’ın seçimi kaybettiğinin açıkça gösterdiğini söyledi.23 Mart 2026 Pazartesi 23:45GÜNCEL