23 Mart 2026
  • Lefkoşa5°C
  • Girne9°C
  • Mağusa15°C
  • İskele15°C
  • Güzelyurt5°C
  • Lefke6°C

CUMHURİYETE GİDEN YOL

29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilanıyla, Türk milletinin tarihinde yeni bir devrin kapıları açıldı. Egemenlik "kayıtsız, şartsız" milletin kendisine bırakıldı. Bu büyük güne ulaşmak, zaferi taçlandırmak kolay olmadı. Peki, 29 Ekim 1923&

Cumhuriyete giden yol

29 Ekim 2022 Cumartesi 09:23

Bir milletin haykırışıydı Cumhuriyet. Ülkeyi işgal etmeye, bölmeye çalışanlara karşı bir direnişti. Ama o büyük güne ulaşmak, zaferi Cumhuriyet ile taçlandırmak hiç kolay olmadı.

Tarihçi Dr. Furkan Kaya: Türk milleti hiçbir zaman için bir başka gücün himayesinde manda altında bir sömürgecilik anlayışı içerisinde idare edilmemiştir. Ve idare yine edilmemek üzere de bu bağımsızlık mücadelesini kendi içerisinde başlatmıştır.

Tarihçi Prof. Dr. Cezmi Eraslan: Cumhuriyet Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün ölmez bir hediyesidir. Millet iradesidir milletin yönetimidir.

Türk milleti makus talihini yendi

Ege’de Osmanlı ve İtilaf Devletleri arasında Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma, Türk milletinin dağılma fermanıydı.

Araştırmacı Tarihçi İbrahim Hakkı Gündoğdu: Birinci Dünya Savaşı ve Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanmasıyla Osmanlı bitmiştir. Artık devlet olarak tarihin derinliklerine gömülmeye başlamış bir yapı var.

Ama yaşananlara şiddetle karşı çıkan birileri vardı: Mustafa Kemal ve silah arkadaşları…

29 Ekim 1923'e kadar geçen zamanda savaş meydanlarında sayısız zafer kazanıldı. Kayıplara rağmen Türk milleti makus talihini yendi. Sakarya Nehri’nin ötesine kadar süren geri çekiliş son buldu, işgalciler bozguna uğratıldı.

Tarihçi İlber Ortaylı: Türk ordularının Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümetine bağlı Türk ordularının Anadolu'daki zaferi süngü gücüyle perçinlendi.

Bir ulusun kaderi yeniden çiziliyor

Geriye ise adı konulmamış, ama atılması gereken bir adım kalmıştı. Hakimiyeti milletin kendisine vermek...

O adım, 28 Ekim 1923 akşamı Ankara'daki Çankaya köşkünde atıldı. Mustafa Kemal, ileri gelenlerin toplandığı sofranın başında ayağa kalktı ve tarihe geçen o sözü söyledi: "Efendiler yarın Cumhuriyet'i ilan edeceğiz."

Mustafa Kemal, 1921 Anayasası’nın bazı maddelerini değiştiren kanun tasarısını hazırladı. İlk maddesi "hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir, Türkiye devletinin hükumet şekli Cumhuriyet'tir" ifadesiydi.

Karar 101 top atışıyla duyuruldu

Metni TBMM'de Afyonkarahisar mebusu Ruşen Eşref okudu. Konuşmaların ardından yapılan oylamayla Cumhuriyet oy birliğiyle ilan edildi.

Tarihçi Prof. Dr. Cezmi Eraslan: 15 dakika sonra yapılan cumhurbaşkanı seçimiyle Gazi Mustafa Kemal, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı oldu. Bu haber vilayetlerden 101 tane top atışıyla millete duyuruldu ve kutlandı.

Cumhuriyet'in ilanı yetmezdi. Halkın iradesinin yükümlülükleri vardı. Her alanda milleti muasır medeniyetler seviyesine ulaştıracak bir dizi yenilik yapıldı.

Seçme ve seçilme hakkından eğitime, tarımdan ekonomiye bir devrimin adımları Cumhuriyet ile birlikte ardı ardına atıldı.

Tarihçi Dr. Furkan Kaya: 29 Ekim 1923 tarihi aslında Türk devriminin Türk inkılaplarının tarihidir. Türk modernleşmesinin tarihidir.

Tarihçi Prof. Dr. Cezmi Eraslan: Bu eğitim alanında, ekonomi alanında, gündelik yaşam alanında, sorumluluklar alanında bir farkındalık meydana getirdi.

Cumhuriyet, 10 yaşında bir çocuk olduğunda ise çoktan meyvelerini vermeye başlamıştı...

Haber: Sema AkbulutKamera: Ahmet Bağış

TRT

Yorumlar
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
SON DAKİKA

K.K.T.C Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı Devlet Opera ve Bale Koordinasyon Merkezi23 Mart 2026 Pazartesi 00:03GÜNCEL

  • Cenapoğlu: “TAM PARTİ, Lefke’den Dipkarpaz’a kadar sokakları inletecek”Cenapoğlu: “TAM PARTİ, Lefke’den Dipkarpaz’a kadar sokakları inletecek”

    Toplumsal Adalet ve Mücadele Partisi (TAM PARTİ) Kurucu Üyesi ve Siyaset Bilimci Hakan Cenapoğlu, “TAM PARTİ, Lefke’den Dipkarpaz’a kadar sokakları inletecek.” dedi.

    Partiden yapılan açıklamaya göre Cenapoğlu, Ada Tv’de Cüneyt Oruç’un sorularını23 Mart 2026 Pazartesi 00:03GÜNCEL

  • İsrail gazetesi yazdı! ‘Gazze’deki Türk tuzağı, Tel Aviv için felaket’İsrail gazetesi yazdı! ‘Gazze’deki Türk tuzağı, Tel Aviv için felaket’

    İsrail gazetesi, varılan ateşkes sonrası Gazze’de enkazı kaldırma çalışması yapan buldozerlerde Türk bayraklarının yer almasına işaret ederek bunun Tel Aviv için ‘tam anlamıyla felaket niteliğinde bir stratejik başarısızlık’ olduğunu yazdı.23 Mart 2026 Pazartesi 00:03GÜNCEL


  • 22 Mart 2026 Pazar 19:28GÜNCEL
  • İsrail’in serbest bıraktığı Filistinli esirlerin bir kısmı Gazze’ye ulaştıİsrail’in serbest bıraktığı Filistinli esirlerin bir kısmı Gazze’ye ulaştı

    İsrail’in esir takası anlaşmasının ilk aşaması kapsamında serbest bıraktığı Filistinli esirlerin bir kısmı Gazze Şeridi’ne ulaştı.

    Serbest bırakılan Filistinli esirler sağlık kontrolünden geçirilmek üzere Gazze Şeridi’nin güneyindeki Nasır Hastan23 Ekim 2025 Perşembe 14:48DÜNYA

  • Tufan Erhürman, Nergisli’de: Cumhurbaşkanlığı, özgürlüklerin bekçisi olacak!Tufan Erhürman, Nergisli’de: Cumhurbaşkanlığı, özgürlüklerin bekçisi olacak!

    Cumhurbaşkanı adayı Tufan Erhürman, Nergisli’de yaptığı konuşmada Cumhurbaşkanlığı vizyonunu anlatarak, “Çözüm iradesini yeniden dünyanın gündemine taşıyacağız, herkesin mülkiyette kendini güvende hissetmesi için çalışacağız” dedi.21 Mart 2026 Cumartesi 23:33GÜNCEL

  • Güzelyurt Hayvanları Koruma Derneği Başkanı Sarro: Hayvanlar seçim malzemesi yapılmamalıGüzelyurt Hayvanları Koruma Derneği Başkanı Sarro: Hayvanlar seçim malzemesi yapılmamalı

    Rana Sarro, kısırlaştırmaya önem verilmeyen makamların hayvanları seçim malzemesi yapmaya çalıştığını savunarak, Cumhurbaşkanı eşi Sibel Tatar’ın kısırlaştırma faaliyetlerine ilişkin ziyaretini eleştirdi ve sokak hayvanlarının korunmasının önemine dik22 Ekim 2025 Çarşamba 14:13GÜNCEL

  • Erkut Şahali: Tatar’ın görüşleri ilgi görmeyince, sanatçıların arkasına sığındılar!Erkut Şahali: Tatar’ın görüşleri ilgi görmeyince, sanatçıların arkasına sığındılar!

    CTP Genel Sekreteri Erkut Şahali, Meclis’ten geçen “İki devletli çözüm” kararının seçim hilesi olduğunu belirterek, bu durumun Ersin Tatar’ın seçimi kaybettiğinin açıkça gösterdiğini söyledi.21 Mart 2026 Cumartesi 23:33GÜNCEL