ÇİN-ABD REKABETİ, PASİFİK ADA ÜLKELERİ ÜZERİNDE YOĞUNLAŞTI

Washington ile Pekin arasında son dönemde jeopolitik rekabet ve gerilimler artarken ABD Başkanı Joe Biden'ın liderliğinde 28-29 Eylül'de Washington'da ilk defa ABD-Pasifik Ada Ülkeleri Zirvesi düzenlendi.

Zirve, Çin'in Solomon Adaları'yla imzaladığı güvenlik anlaşması, ada ülkelerine ziyaretleri ve ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin Tayvan'ı ziyaretinin ardından, ABD-Çin rekabetinin oldukça tırmandığı bir zamanda yapıldı.

Zirveye tepki gösteren Çin, ABD'yi "iş birliği adına jeopolitik çekişmelere girmekle" ve "Pasifik adaları bölgesine blok çatışması getirmekle" suçladı.

Bunun yanı sıra Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, "iş birliği adına jeopolitik çekişmelere girmeyeceklerini" vurguladı.

Dünyanın da yakından takip ettiği ABD-Çin rekabetinin Pasifik'te yoğunlaşması, ada ülkelerini "süper güçlerin nüfuz savaşının ortasında kaldıklarını" düşünmeye sevk etti.

Ancak Pasifik ada ülkeleri, iş birliklerinde iklim krizi başta olmak üzere kalkınma, ekonomik gelişim ve güvenlik gibi alanlara öncelik verilmesine ihtiyaç duyuyor.

11 maddelik "ABD-Pasifik Ortaklığı Bildirgesi"

Mikronezya, Marshall Adaları, Papua Yeni Gine, Solomon Adaları, Samoa, Tuvalu, Tonga, Fiji, Cook Adaları, Fransız Polinezyası, Yeni Kaledonya ve Palau liderlerinin yanı sıra Vanuatu ve Nauru'dan temsilcilerin katıldığı iki günlük zirvenin ardından, 11 maddelik "ABD-Pasifik Ortaklığı Bildirgesi" imzalandı.

ABD ve Pasifik ada ülkeleri zirveyle, "ortaklığı güçlendirme, pasifik bölgeciliğini destekleme, iklim kriziyle öncelikli birlikte mücadele etme, ekonomik ve kalkınma iş birliğini geliştirme ve 'Mavi Pasifik'te barış ve güvenliği koruma" taahhüdü verdi.

Bildirgeyi imzalayanlar arasında, Çin ile yakın zamanda bir güvenlik anlaşması yapan ve Washington'daki bildirgeyi imzalamayacağı düşünülen Solomon Adaları Başbakanı Manasseh Sogavare de yer aldı.

ABD, Pasifik adalarına yeni yardım sözü verdi

Öte yandan zirvede konuşan ABD Başkanı Joe Biden, Pasifik ada ülkelerindeki programlara 810 milyon dolardan fazla yardımda bulunacağını ilan etti.

Buna göre, söz konusu yardımların 330 milyon doları yeni yatırımlara ve iklim değişikliğine ilişkin programlara gidecek.

ABD-Pasifik Ada Ülkeleri Zirvesi, Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi'nin 8 ülkeyi kapsayan Pasifik adaları turuna başlamasından kısa süre sonra haziranda duyurulmuştu.

Çin: İş birliği adına jeopolitik çekişmelere girmeyeceğiz

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, 30 Eylül'de yaptığı basın toplantısında, Pasifik ada ülkelerinin büyük güçler arasındaki herhangi bir rekabette "satranç taşları" olarak görülmemesi gerektiğine işaret etti.

Pasifik ada ülkelerinin egemenliğine ve iradesine saygı duyduklarını kaydeden Mao, kendi iradelerini "asla başkalarına dayatmadıklarını" veya "herhangi bir üçüncü tarafı hedef almadıklarını" vurguladı.

Mao, iş birliklerinin Pasifik ada ülkelerince sıcak bir şekilde karşılandığını belirterek "İş birliği adına jeopolitik çekişmelere girmeyeceğiz." değerlendirmesini yaptı.

TRT