23 Mart 2026
  • Lefkoşa10°C
  • Girne12°C
  • Mağusa9°C
  • İskele9°C
  • Güzelyurt8°C
  • Lefke10°C

AYM'DEN MEHMET AKİF ERSOY'UN ŞİİRLERİNE İLİŞKİN DAVADA "MÜLKİYET HAKKI İHLALİ" KARARI

Anayasa Mahkemesi (AYM), İstiklal Marşı şairi Mehmet Akif Ersoy'un 1943'te yayımlanan Safahat isimli eserinin, 50 yıllık koruma süresinden sonra işlenerek başka bir yayınevi tarafından basılmasının hukuka aykırı bulunmasını mülkiyet hakkının ihl

AYM'den Mehmet Akif Ersoy'un şiirlerine ilişkin davada "mülkiyet hakkı ihlali" kararı

21 Ekim 2022 Cuma 13:43

Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yer alan karara göre, 1936'da vefatının ardından Ersoy'un şiirleri Latin alfabesine çevrilerek 1943'te Safahat isimli kitapta toplandı ve mali hakları mirasçılarıyla yapılan anlaşmayla bir yayınevine devredildi.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda, ölüm tarihinden itibaren 50 yıl olarak yer alan "mali hakların korunması süresi"nin dolmasının ardından bir yazar, 1987'de "Mehmet Akif Ersoy ve Safahat-Tam Metin ve Safahat Dışında Kalmış 54 Şiir" adlı eseri oluşturarak yayımladı. Yazar, 1997'de de söz konusu eserin basım, çoğaltım ve dağıtım haklarını başka bir yayıneviyle anlaşarak 99 yıllığına devretti.

Yüksek mahkeme yeniden yargılanmasını hükmetti

"Safahat"ın mali haklarını elinde bulunduran yayınevi ise 2006'da "Mehmet Akif Ersoy ve Safahat-Tam Metin ve Safahat Dışında Kalmış 54 Şiir" eserini basan yayınevi hakkında suç duyurusunda bulundu.

Yargılama süreci sonunda mahkeme, mali hakları elinde bulunduran ve 1943 yılında Safahat'ı basan yayınevinden yeniden yayımlama için izin alınması gerektiği sonucuna ulaştı, "Mehmet Akif Ersoy ve Safahat-Tam Metin ve Safahat Dışında Kalmış 54 Şiir"i basan yayınevi hakkında 25 bin lira tazminata hükmetti.

Temyiz istemi Yargıtayca reddedilen yayınevi, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu.

Yüksek Mahkeme, Anayasa'nın 35'inci maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ve ilgili mahkemece yeniden yargılamaya hükmetti.

Kararın gerekçesinden

Anayasa Mahkemesinin kararında, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 6'ncı maddesinin ikinci fıkrasında, "İşleyenin hususiyetini taşıyan işlemeler de eser sayılır." hükmünün yer aldığı hatırlatıldı, bilirkişi raporlarında "Mehmet Akif Ersoy ve Safahat-Tam Metin ve Safahat Dışında Kalmış 54 Şiir" isimli eserin özgün bir işleme eser olduğuna ilişkin tespitin yer aldığı belirtildi.

Kararda, 50 yıllık koruma süresinin dolmasından sonra Ersoy'un şiirlerinin işlenerek yeni bir eser ortaya konulduğu, 1995'te yürürlüğe giren 4110 sayılı Kanun'la ise koruma süresinin 70 yıla çıkarıldığını ancak başvurucunun mali haklarını devraldığı Ersoy'un şiirlerinin işlendiği ikinci eserin bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce hukuka uygun alenileştiği ifade edildi.

Kararda, "Bu durumda söz konusu eserin 5846 sayılı Kanun'da düzenlenen hakların koruması kapsamına girdiği ve 5846 sayılı Kanun'daki mali hakların eser sahibi veya bunları devralan kişi yönünden mülk haline geldiği açıktır" tespitine yer verildi.

Kararda, şu hükümler yer aldı:

"4110 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce alenileştirilen eserlere ilişkin mali hakları açıkça ortadan kaldıran bir hüküm bulunmadığından Mehmet Akif Ersoy'un mirasçılarının haklarının canlandığından hareketle başvurucunun haklarının sona erdiği sonucuna ulaşılması hukuk devleti ilkesiyle bağdaşan bir yorum değildir. Bu durumda uyuşmazlıkta uygulanan hukuk kurallarının hukuk devleti ilkesi ışığında ve öngörülebilirlik ilkesi gözetilerek yorumlandığı sonucuna ulaşılamayacaktır. Söz konusu eseri yayımlaması ve satışa sunması nedeniyle başvurucu aleyhine tazminata hükmedilmesi devletin pozitif yükümlülüklerinin ihlaline yol açmıştır. Anayasa Mahkemesi açıklanan gerekçelerle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir."

TRT

Yorumlar
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
SON DAKİKA

K.K.T.C Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı Devlet Opera ve Bale Koordinasyon Merkezi23 Mart 2026 Pazartesi 00:03GÜNCEL

  • Cenapoğlu: “TAM PARTİ, Lefke’den Dipkarpaz’a kadar sokakları inletecek”Cenapoğlu: “TAM PARTİ, Lefke’den Dipkarpaz’a kadar sokakları inletecek”

    Toplumsal Adalet ve Mücadele Partisi (TAM PARTİ) Kurucu Üyesi ve Siyaset Bilimci Hakan Cenapoğlu, “TAM PARTİ, Lefke’den Dipkarpaz’a kadar sokakları inletecek.” dedi.

    Partiden yapılan açıklamaya göre Cenapoğlu, Ada Tv’de Cüneyt Oruç’un sorularını23 Mart 2026 Pazartesi 00:03GÜNCEL

  • İsrail gazetesi yazdı! ‘Gazze’deki Türk tuzağı, Tel Aviv için felaket’İsrail gazetesi yazdı! ‘Gazze’deki Türk tuzağı, Tel Aviv için felaket’

    İsrail gazetesi, varılan ateşkes sonrası Gazze’de enkazı kaldırma çalışması yapan buldozerlerde Türk bayraklarının yer almasına işaret ederek bunun Tel Aviv için ‘tam anlamıyla felaket niteliğinde bir stratejik başarısızlık’ olduğunu yazdı.23 Mart 2026 Pazartesi 00:03GÜNCEL


  • 22 Mart 2026 Pazar 19:28GÜNCEL
  • İsrail’in serbest bıraktığı Filistinli esirlerin bir kısmı Gazze’ye ulaştıİsrail’in serbest bıraktığı Filistinli esirlerin bir kısmı Gazze’ye ulaştı

    İsrail’in esir takası anlaşmasının ilk aşaması kapsamında serbest bıraktığı Filistinli esirlerin bir kısmı Gazze Şeridi’ne ulaştı.

    Serbest bırakılan Filistinli esirler sağlık kontrolünden geçirilmek üzere Gazze Şeridi’nin güneyindeki Nasır Hastan23 Ekim 2025 Perşembe 14:48DÜNYA

  • Tufan Erhürman, Nergisli’de: Cumhurbaşkanlığı, özgürlüklerin bekçisi olacak!Tufan Erhürman, Nergisli’de: Cumhurbaşkanlığı, özgürlüklerin bekçisi olacak!

    Cumhurbaşkanı adayı Tufan Erhürman, Nergisli’de yaptığı konuşmada Cumhurbaşkanlığı vizyonunu anlatarak, “Çözüm iradesini yeniden dünyanın gündemine taşıyacağız, herkesin mülkiyette kendini güvende hissetmesi için çalışacağız” dedi.21 Mart 2026 Cumartesi 23:33GÜNCEL

  • Güzelyurt Hayvanları Koruma Derneği Başkanı Sarro: Hayvanlar seçim malzemesi yapılmamalıGüzelyurt Hayvanları Koruma Derneği Başkanı Sarro: Hayvanlar seçim malzemesi yapılmamalı

    Rana Sarro, kısırlaştırmaya önem verilmeyen makamların hayvanları seçim malzemesi yapmaya çalıştığını savunarak, Cumhurbaşkanı eşi Sibel Tatar’ın kısırlaştırma faaliyetlerine ilişkin ziyaretini eleştirdi ve sokak hayvanlarının korunmasının önemine dik22 Ekim 2025 Çarşamba 14:13GÜNCEL

  • Erkut Şahali: Tatar’ın görüşleri ilgi görmeyince, sanatçıların arkasına sığındılar!Erkut Şahali: Tatar’ın görüşleri ilgi görmeyince, sanatçıların arkasına sığındılar!

    CTP Genel Sekreteri Erkut Şahali, Meclis’ten geçen “İki devletli çözüm” kararının seçim hilesi olduğunu belirterek, bu durumun Ersin Tatar’ın seçimi kaybettiğinin açıkça gösterdiğini söyledi.21 Mart 2026 Cumartesi 23:33GÜNCEL